“Mira of de Teleurgang van de Waterhoek”, de mytische film van Fons Rademakers uit 1971, met in de hoofdrollen een Adonis-versie van Jan Decleir en een toen nog goddelijke (maagdelijke is hier niet direct op zijn plaats, vrees ik …) Willeke van Ammelrooy herinneren we ons allemaal nog wel.  Al was het maar om die eerste blote borst in een Vlaamse film.  Willeke zette de jeugd van toen in vuur en vlam, en lokte zo heel wat kijkers naar de cinema voor de verfilming van dit meesterwerk van Stijn Streuvels. 

De moderne tijd klopt op de deur van het conservatieve gehucht De Waterhoek. Er wordt hard gewerkt aan een brug over de Schelde maar de bewoners van De Waterhoek zijn dik tevreden met hun oude veerpont en willen al die nieuwigheden helemaal niet.  Onder leiding van Deken Broeke groeit het verzet dat een dieptepunt bereikt wanneer zijn zoon Lander met drie kameraden de landmeter en zijn collega’s te grazen neemt, waarbij twee van hen verdrinken. Lander ontloopt zijn straf niet en het wordt De Waterhoek duidelijk dat er geen weg terug is. We zien hoe het vrije meisje Mira aanpapt met ingenieur Maurice Rondeau, belast met de bouw van de brug.  Ook andere leden van de hechte gemeenschap veranderen hun houding ten aanzien van de vooruitgang.  Sieper, een schoonzoon van Broeke, regelt zelfs vijftig arbeiders voor de bouw. Da’s in grote lijnen de korte inhoud van het boek van Streuvels.

Otegem is net als Ingooigem, de geboorteplek van Stijn Streuvels (pseudoniem voor Frank Lateur), een deel van de fusiegemeente Zwevegem.  Het is een dorp dat in 1998 zijn duizendjarig bestaan vierde !  Otegem is het kleinste dorp van de fusiegemeente Zwevegem. Het ligt uitgestrekt op de heuvelrug tussen de Schelde en de Leie.  Je zal in Otegem dus geen station, grote baan of industrieterrein terugvinden.  De bewoners zijn trots op hun dorp, vandaar deze West-Vlaamse spreuk “Tiegem, berg en dal, Yvegem lang en smal, maar Otegem de fleure van al !”  (Yvegem = Ingooigem).  

De Waterhoekstappers waren vorig jaar bij ons in Paal op bezoek, dus is nu aan ons om hen te vereren met een tegenbezoek.  Vanuit Otegem vergelijken met de brede zeestroom die we kennen van aan het Steen in Antwerpen, ligt als een zilveren touw tussen de kouters.  Mooi wandelen, in een onbekende streek : zeker een reden om in te schrijven.

Na de middag keren we dan van de Vlaanders terug en houden we halt aan de westkant van Brussel om er in Ternat deel te nemen aan de Kruikenburgse wandeltochten.  De naam Kruikenburg komt van de burcht met dezelfde naam.  Het imposante classicistische slot lag oorspronkelijk in het water, maar bij de verbouwing van het kasteel in de 17de eeuw werd de slotgracht heraangelegd.  De eigenaardige benaming Kruikenburg komt omdat er vroeger op de spits van de vierkantige ingangstoren en de drie ronde torens een ruwe, in steen gekapte kruik met een windijzer stond.  De bekende Brusselse schepen Everard ’t Serclaes, die in 1356 het Vlaamse leger uit Brussel verdreven had, woonde hier.  Het waterkasteel herinnert aan de middeleeuwse verdedigingsburchten, aan de spitsboogvormige doorgang zijn de merktekens van ophaalbrug en valhekken nog duidelijk waarneembaar.   Een opmerkelijk overblijfsel van het landschappelijke park is de rivier die van de slotgracht het bos inloopt en eindigt bij een rotspartij in zandsteenknollen.  Het kasteel is niet open voor publiek, terwijl het park dagelijks toegankelijk is.

Ternat is gelegen op slechts 15 km van het Atomium, temidden een groene en rustige omgeving.  De rand van Ternat leent zich bijzonder goed tot sportieve recreatie.  Afhankelijk van het seizoen waan je jezelf in Schotland of Normandië bij het verkennen van de feeërieke routes langs uitgestrekte akkers en doorheen schaduwrijke bossen.  Verschillende wandel-routes doorkruisen Ternat en verbinden de mooiste plekjes met elkaar.  Naast het kasteel Kruikenburg is ook de Sint Gertrudiskerk zeer de moeite waard.  De Sint-Gertrudiskerk van Ternat is een zandstenen gebouw uit de 15e – 16e eeuw.   Op het torentje ontdek je een kruik, zinspelend op de heerlijkheid Kruikenburg.  De kerk heeft verschillende glasramen waarvan de oudste dateert uit 1896.  In de deelgemeente Lombeek staat de Sint Katharinakerk.  Vroeger bestond de kerk volledig in witte steen, behalve de toren was in rode baksteen.  Deze kerk heeft meerdere veranderingen ondergaan en in 1783 werd ze vergroot.  Verder zijn er ook nog enkele (in werking zijnde) watermolens, zoals de Klapschootmolen en de watermolen van Lombeek. 

Ternat ligt in het prachtige landschap van het Pajottenland en de Zennevallei.  Natuur, landschap, landbouw, erfgoed en cultuur gaan hier op een intense manier samen. Bruegel, boerenpaarden en lambiekbieren !  Hagen, poelen, knotbomen… en andere “kleine landschapselementen” zijn de bouwstenen van dit landschap, waar mens en dier zich thuis voelen.  Het zijn de penseelstreken waarmee Bruegel het landschap schilderde : een prachtig meesterwerk van verweven landbouw, erfgoed en natuur.  Blijvende waardering en onderhoud van KLE’s is van groot belang voor een productief en klimaat-bestendig landschap.    

Het Pajottenland is een onderdeel van de Groene Gordel, begrensd door de steden Brussel, Halle, Edingen, Geraardsbergen, Ninove en Aalst.  Typisch voor de streek is het licht heuvelachtige en landelijke karakter.  De streek kenmerkt zich door beboste hellingen en beschikt over unieke troeven : indrukwekkende bezienswaardigheden, adembenemende landschappen of heerlijke streekproducten !  Ziet er dus heerlijk mooi uit : inschrijven is de boodschap !

TERUG