En hup, daar gaan we weer.  Een nieuw jaar, nieuwe reisbestemmingen, nieuwe wandeldoelen.  Onze eerste clubuitstap van het jaar brengt ons naar het uiterste noorden van ons land, naar de plek waar België drie horentjes heeft gekregen.  In de middelste hoorn vinden we Meer, een deelgemeente van Hoogstraten.  Het is van daaruit dat De Noorderkempen Hoogstraten deze 30ste Wintertocht laat starten.  

Wandelclub De Noorderkempen vzw (WSVL 1038), werd begin 1990 opgericht onder impuls van enkele verwoede wandelaars. Want wat elders kon, moest ook in Hoogstraten en omgeving lukken.  In een mum van tijd waren er al een 50-tal leden, en op het einde van het jaar stond de teller al op 145.  In de loop der jaren bleef dit aantal verder stijgen en nu heeft de club ondertussen zo'n 300 leden, een respectabel aantal.  Ieder jaar worden drie grote wandelingen ingericht die telkens, behoudens grote uitzondering, vanuit één van de zes deelgemeenten vertrekken.  Traditiegetrouw wordt in april ook jaarlijks een bedevaarttocht van ongeveer 65 km naar Scherpenheuvel georganiseerd.

De trots van Hoogstraten is zonder meer de imposante Sint Katharinakerk.  De toren is met zijn 105 m hoogte de derde hoogste van ons land.  Nog hoger zijn de O.L.V.-kerk van Brugge (115 m) en de Lieve Vrouwetoren van Antwerpen, met 125 m.  De Sint Katharinakerk wordt vaak de “triomf der bakstenen” genoemd.  Het is dan ook niet voor niets één van de hoogste bakstenen gebouwen van de wereld !  Op 23 oktober 1944 werd de toren nog, nét voor de bevrijding, door de wegtrekkende Duitse troepen gedynamiteerd.  Kerk en toren werden in de jaren ‘50 echter minutieus heropgebouwd.  

Naast de imposante kerk en toren is de regio rond Hoogstraten ook internationaal bekend om haar superlekkere aardbeien, die met reden hun kroon dragen en zo ook de eretitel “koninginnen van Hoogstraten” ruim verdienen.  Veiling Hoogstraten, met een totale jaarverhandeling van meer dan     25 miljoen kg (!) aardbeien, behaalde in 2010, samen met haar andere topproducten zoals tomaten, paprika’s en komkommers, een omzet van meer dan 150 miljoen euro.  Ongetwijfeld hebben de veiling en de vele tuinbouwers in belangrijke mate bijgedragen tot de economische welvaart in deze streek.

Wij wandelen in Meer, een deelgemeente van Hoogstraten.  Meer is één van de belangrijkste aardbeien- en tomatencentra van België.  Het uitzicht van het dorp wordt dan ook vooral bepaald door de land- en tuinbouw.  De aardbeienvelden van weleer hebben grotendeels plaatsgemaakt voor computergestuurde serres en plastic tunnels.  Het kerkhof, de omgeving van de kerk en een deel van de Donckstraat zijn als dorpsgezicht en landschap geklasseerd. Het populaire fietspad langs de Mark start eveneens in Meer.  Tussen die gigantische aardbeikwekerijen en -akkers vinden we rustige wandelwegjes en paden die ons, vanaf de    18 km heel even over de grens brengen tot op het grondgebied van Zundert.  Een totaal onbekend wandelgebied, maar zeker de moeite om gaan te ontdekken.  

We blijven in Meer tot een stuk in de namiddag om dan door te rijden naar Baarle-Hertog en Baarle-Nassau, de enclavegemeente die het ook zeker waard is om ontdekt te worden.  We weten allemaal wel dat de grens hier kriskras door het dorp loopt, soms dwars door de huizen heen, maar hoe zit dat nu eigenlijk precies in mekaar ?  Dat leren we tijdens een groepswandeling van zo’n vijf km, van Baarle-Nassau naar Baarle-Hertog en andersom … en dit dus meerdere keren.  Na een ritje van 20 minuten komen we aan in de “Baarle’s”.

Vaak wordt gedacht dat Baarle precies op de grens van Nederland en België ligt, waarbij de grens door één straat loopt.  Dit is echter onjuist.  In Baarle is er namelijk sprake van een enclavesituatie.  Een enclave is een stuk grondgebied dat geheel omringd is door grondgebied van een andere staat.  Wat Baarle zo uniek maakt is dat er niet sprake is van één enclave ; het zijn er dertig in totaal !  De grens loopt in Baarle dus kris kras door wegen, huizen en tuinen. In de bebouwde kom van Baarle worden de enclavegrenzen overal zichtbaar gemaakt met behulp van speciale stoeptegels en aluminium plaatjes in het wegdek.  Zo kan je precies zien waar de grens loopt.  Ook aan de nationale driekleur die op de huisnummerbordjes is weergegeven, kunt u zien of de voordeur van een woning of gebouw zich in België of in Nederland bevindt.

Het Belgische Baarle-Hertog bestaat uit 22 enclaves.  Deze 22 stukken grond zijn geheel omgeven door Nederlands grondgebied.  Net over de officiële rijksgrens, in België, is het kerkdorp Zondereigen gelegen, dat eveneens tot de gemeente Baarle-Hertog behoort.  De gehele gemeente Baarle-Hertog heeft een oppervlakte van 748 hectare met ongeveer 2.700 inwoners.  Het Nederlandse Baarle-Nassau heeft op haar beurt 8 enclaves, waarvan er 7 als sub-enclaves in de twee grootste Belgische enclaves liggen en één nabij het kerkdorp Zondereigen.  Naast de kern Baarle-Nassau behoren het kerkdorp Ulicoten en het gehucht Castelré tot de gemeente Baarle-Nassau. Castelré ligt als een schiereiland in België op 11 km van het centrum       van Baarle-Nassau.  De gehele gemeente Baarle-Nassau heeft een oppervlakte van      7 641 hectare met ongeveer 6 700 inwoners.  Hoe deze bijzonder ingewikkelde situatie is ontstaan, verneem je wel als we onderweg zijn op deze erg leerrijke “internationale tocht”.  Alleen al voor de wandellus rond de twee Baarles zou je moéten inschrijven !  


TERUG